Գլխավոր Լրահոս Տեսանյութեր Թրենդ
Զատկից հետո ներկած ձուն մեզ պետք չէ,պարոն Փաշինյան. Շարմազանով ՌԴ֊ում գործող «Ջիվանի» դպրոցի գեղարվեստական ղեկավարը պարգևատրվել է ՌԴ հայերի միության «Գերազանցության» մեդալով Պահանջում ենք հրատապ փոփոխել օրենքը, որպեսզի պետության նշումը պարտադիր չլինի. Բեգլարյան Հորմուզի նեղուցում անհայտ արկի հարվածից հետո լցանավում հրդեհ է բռնկվել Լևոն Զուրաբյանի գրառումը կիսվեց, հետո ջնջեց․ ի՞նչ փոխվեց Դավիթ Բաբախանյանի համար Շուրջ 200 հազար ծովացուլ դուրս են եկել Արկտիկական Ալյասկայի արգելապատնեշային կղզիներից Հայաստանն ընդունել է Գազայից երեք պաղեստինցի երեխայի Վերջին անգամ՝ Պորտուգալիայի մարզաշապիկով Չեմ ուզում ձեզ ցնցել, բայց Զելենսկին միշտ չէ, որ ճշմարտությունն է ասում. Մասկ Ձմեռը կանխատեսելու այս եղանակը գիտականորեն հաստատված չէ. Ազիզյան Էստոնիայի կառավարությունը որոշում է կայացրել փակել Ռուսաստանի հետ սահմանը Ռուսաստանը նախազգուշացրել է Էստոնիային սահմանը փակելու որոշման հնարավոր հետևանքների մասին
Զատկից հետո ներկած ձուն մեզ պետք չէ,պարոն Փաշինյան. ՇարմազանովՌԴ֊ում գործող «Ջիվանի» դպրոցի գեղարվեստական ղեկավարը պարգևատրվել է ՌԴ հայերի միության «Գերազանցության» մեդալովՊահանջում ենք հրատապ փոփոխել օրենքը, որպեսզի պետության նշումը պարտադիր չլինի. ԲեգլարյանՀորմուզի նեղուցում անհայտ արկի հարվածից հետո լցանավում հրդեհ է բռնկվել
Լևոն Զուրաբյանի գրառումը կիսվեց, հետո ջնջեց․ ի՞նչ փոխվեց Դավիթ Բաբախանյանի համար
Շուրջ 200 հազար ծովացուլ դուրս են եկել Արկտիկական Ալյասկայի արգելապատնեշային կղզիներիցՀայաստանն ընդունել է Գազայից երեք պաղեստինցի երեխայի Վերջին անգամ՝ Պորտուգալիայի մարզաշապիկովՉեմ ուզում ձեզ ցնցել, բայց Զելենսկին միշտ չէ, որ ճշմարտությունն է ասում. ՄասկՁմեռը կանխատեսելու այս եղանակը գիտականորեն հաստատված չէ. ԱզիզյանԷստոնիայի կառավարությունը որոշում է կայացրել փակել Ռուսաստանի հետ սահմանըՌուսաստանը նախազգուշացրել է Էստոնիային սահմանը փակելու որոշման հնարավոր հետևանքների մասինՍահմանամերձ բնակիչների արտոնությունները կերկարաձգվեն
Մակրոնը կրկին բարձրացնում է Ուկրաինայի՝ ՆԱՏՕ-ին անդամակցելու հարցը․ Եվրոպան չի ցանկանում դուրս մնալ մեծ գործարքից
Փաշինյանը ցավակցություն է հայտնել Թբիլիսիում պայթյունի հետևանքով զոհվածների հարազատներինԵրեխաների բարօրության նպատակին է ուղղված նաև ՀՀ Կառավարության որդեգրած քաղաքականությունը. ԱնդրեասյանԵղանակի կանխատեսումները նոյեմբերի 20-25-ի համարՄայր Աթոռում տեղի է ունեցել շքանշանների հանձնման արարողությունՀայաստանում անցկացվել է ԵԱՏՄ անդամ պետությունների մաքսային ծառայությունների միավորված կոլեգիայի 56-րդ նիստը Կասեցվել է «ՎԱՐԳԱ-ՖՈՒԴ» ՍՊԸ-ի պահածոների արտադրամասի գազի կաթսաների շահագործումը. ԲԸՏՄ
Աշխարհը պատել է «GTA համաճարակը»
Վանաձորում բեռնատարը 15-ից ավելի մեքենաներ է ջարդել, բախվել ծառերին. 5 վիրավորներից 2-ն անչափահաս ենՀՀ-ում լրագրողների նկատմամբ բռնnւթյունների ավանդույթը հիմնադրած, բազմաթիվ լրատվամիջոցներ փակած Լևոն Տեր-Պետրոսյանը. Փաշինյան2026 թվականի ընթացքում Գերմանիայից արտաքսված հայերով արդեն յոթերորդ չվերթն է իրականացվել դեպի ՀայաստանԳուրգեն Արսենյանը հետ է կանչվել ՌԴ-ում ՀՀ դեսպանի պաշտոնիցՎահան Հունանյանը նշանակվել է Լեհաստանում ՀՀ արտակարգ ու լիազոր դեսպանՈւկրաինացիները պետք է հասկանան, թե ինչ է թաքնված Արևմուտքի աջակցության հետևում. ՊուտինՍամվել Մկրտչյանը նշանակել է ՌԴ-ում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան Արցախցիների անձնագրերում «Ադրբեջան» ծննդավայրի նշման պատճառը ոչ թե միջազգային ստանդարտներն են, այլ քաղաքական որոշումը. Արցախ ՄիությունՀարգում ենք Բաքվի և Երևանի ուղիղ երկխոսություն վարելը. կարգավորման ներկայիս փուլը մեկնարկել է հենց ռուսական կողմի նախաձեռնությամբ. ԶախարովաՀայաստանի Կիոկուշին կարատեի ֆեդերացիան կանցկացնի տարեվերջյան մրցաշարերը  Բացահայտվել է 247,100 տուփ ծխախnտային արտադրանքի անօրինական տեղափոխման դեպք (տեսանյութ)Ինչո՞ւ է Նիկոլ Փաշինյանը ցանկանում Սահմանադրության փոփոխությունը ծանրացնել ընդդիմության ուսերինՀայաստանի ոչ մի ղեկավար երբեւէ իրեն թույլ չի տվել ժողովրդի առջև հանդես գալ նման գռեհիկ պահվածքով․ Լևոն Տեր-ՊետրոսյանՆոյեմբերի 21-ին երթևեկության համար ժամանակավոր փակ է լինելու Արարատի մարզի Արևշատ-Դիտակ ճանապարհըԴիմել եմ կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողով՝ պահանջելով ուսումնասիրել վարչապետի վարքագիծը և գնահատական տալ. Թագուհի Թովմասյան«Զապն» ու «Օշականցի Գևորիկը» տնային կալանքում կլինեն․ 20-ական միլիոն դրամ գրավ է կիրառվել․ «Հրապարակ»Հայկ Մարտիրոսյանը խոշոր հաշվով հաղթել է հնդիկ գրոսմայստերինԵրևանը 2027-ին կհյուրընկալի սպորտային մարմնամարզության Եվրոպայի առաջնությունը․ նախապատրաստական աշխատանքներ են ընթանումԵվրոպացիները պատրաստ չեն դառնալ Ուկրաինայի հարցով բանակցությունների մասնակիցներ. ԶախարովաԴուք Արևմտյան Հայաստան եք երազում, ուրիշ տեղ էլ Արևմտյան Ադրբեջան ու Արևելյան Թուրքիա են երազում. ՓաշինյանԳերմանիայից Հայաստան է ժամանել արտաքսված քաղաքացիներով հերթական ինքնաթիռըThe New York Times-ը Գոհաբանության տոնին առաջարկել է հայկական ղափամա պատրաստելՎրաերթ՝ Արարատի մարզում. կա 2 տուժածԵ՞րբ և որտե՞ղ կկայանա հայկական երկաթուղու հարցերով աշխատանքային խմբի երկրորդ հանդիպումը«Մի օր ծնվեց մեր անշահախնդիր ընկերությունը, որ էլ երբեք չունենա ավարտ». Ավետ Բարսեղյանի խոսքերը՝ Ռիտա Սարգսյանի հիշատակինԴավիթ Բեկի փողոցում րոպեների տարբերությամբ բախվել են բեռնատարներն ու մարդատարներըՏնային կալանքի տակ գտնվող ամուսինը 5-ամյա որդու ներկայությամբ ծեծել, փորձել է խեղդել կնոջըՎստահ եմ՝ Փաշինյանին որպես դև եք պատկերացնում. Ռուբինյանը՝ ընդդիմությանը Դիմելու եմ միջազգային կազմակերպություններին․ Արեգա Հովսեփյանը՝ Արցախից տեղահանված անձանց անձնագրերում ծննդավայր տողում «Ադրբեջան» գրվելու մասին
Հայաստան

Արցախցիների անձնագրերում «Ադրբեջան» ծննդավայրի նշման պատճառը ոչ թե միջազգային ստանդարտներն են, այլ քաղաքական որոշումը. Արցախ Միություն

Արցախցիների անձնագրերում «Ադրբեջան» ծննդավայրի նշման պատճառը ոչ թե միջազգային ստանդարտներն են, այլ՝ քաղաքական որոշումն ու նոր օրենքը: Այս մասին հայտարարություն է տարածել Արցախ Միությունը:

«Արցախ Միությունը դատապարտում է ՀՀ ՆԳՆ Միգրացիայի և քաղաքացիության ծառայության 2026 թ. նոյեմբերի 19-ի պարզաբանումը՝ Լեռնային Ղարաբաղից բռնի տեղահանված և ՀՀ քաղաքացիություն ունեցող անձանց նոր կենսաչափական փաստաթղթերում ծննդավայրի դաշտում «Ադրբեջան» նշելու վերաբերյալ։ Ըստ Ծառայության՝ իբր դա պահանջում են Քաղաքացիական ավիացիայի միջազգային կազմակերպության (ICAO) 9303 և ISO 3166 ստանդարտները։

Արցախ Միությունը ուսումնասիրել է հենց այդ ստանդարտները, ՀՀ օրենսդրությունը և միջազգային դատական ակտերը և հայտարարում է. ոչ ICAO-ն, ոչ էլ ISO-ն չեն պարտադրում արցախցիների անձնագրերում նշել «Ադրբեջան»։ Այդ պահանջը, հակասելով միջազգային ստանդարտներին ու դատական ակտերին, բխում է բացառապես ՀՀ իշխանությունների քաղաքական որոշումից ու ՀՀ նոր օրենքից, որը հնարավոր է և անհրաժեշտ է փոփոխել։

Ընդ որում, եթե ավելի հեռուն գնանք, ապա Արցախը երբեք չի եղել անկախ Ադրբեջանի Հանրապետության կազմում, և ՀՀ Անկախության հռչակագիրը և այլ իրավական ակտեր նույնպես դա ամրագրել են։ Պարզապես ՀՀ գործող իշխանությունների անհիմն ու անընդունելի քաղաքական դիրքորոշման հիման վրա նոր իրավական պրակտիկա է ձևավորվում՝ Արցախը ճանաչելով Ադրբեջանի կազմում։ Այնուամենայնիվ, նույնիսկ այդ պարագայում, զուտ մարդու իրավունքների ներքին ու միջազգային նորմերից ելնելով, առկա իրավակարգավորումը պետք է փոխվի։

1. Միջազգային ստանդարտները թույլ են տալիս նշել միայն բնակավայրը

  • ICAO 9303 փաստաթղթի 3-րդ մասի 3.7 կետի համաձայն՝ ծննդավայրի նշումն անձնագրում պարտադիր չէ։ Եթե այն նշվում է, կարող են նշվել ավանը, քաղաքը, արվարձանը և/կամ պետությունը։ Նույն փաստաթղթի 4-րդ մասում ծննդավայրի դաշտը նույնպես նշված է որպես ընտրովի։

  • ISO 3166-ի կոդը կիրառվում է միայն այն դեպքում, եթե ծննդավայրի դաշտում նշվում է պետությունը։ ISO 3166-ը կոդավորման ստանդարտ է. այն որոշում է, թե ինչպես գրել պետության անվանումը, բայց չի պահանջում, որ այն անպայման գրվի անձնագրում։

  • ICAO-ն հատուկ նշում է, որ ծննդավայրը նշելիս թողարկող պետությունը պետք է հաշվի առնի տվյալ պետության կամ տարածքի հետ կապված զգայուն հանգամանքները։

  • Ծննդավայրը անձնագրի մեքենայաընթեռնելի գոտում (MRZ) ընդհանրապես չկա, ուստի բնակավայրի նշումը չի ազդում փաստաթղթի մեքենայական ընթերցման վրա։

  • Միջազգային պրակտիկան նույնն է։ Միացյալ Թագավորության անձնագրերում որպես կանոն նշվում է միայն ծննդավայր քաղաքը։ ԱՄՆ-ն Երուսաղեմում ծնվածների համար ավանդաբար գրում է միայն «Jerusalem», և երկրի նշման դեմ առարկող քաղաքացուն առաջարկում է «միայն քաղաք» տարբերակը։

2. Նախկին օրենքն ամբողջությամբ համապատասխանում էր այդ ստանդարտներին

«ՀՀ քաղաքացու անձնագրի մասին» 2011 թ. նոյեմբերի 30-ի օրենքի 5-րդ հոդվածը նախատեսում էր, որ անձնագրում նշվում է «ծննդյան վայրը (պետությունը կամ անձի ցանկությամբ մարզը կամ շրջանը կամ քաղաքը կամ ավանը կամ գյուղը…)»։ Հենց այդ դրույթի շնորհիվ արցախցիների անձնագրերում հնարավոր էր նշել Ստեփանակերտ, Մարտունի, Ասկերան, Մարտակերտ կամ այլ բնակավայր՝ առանց պետության։

Այս մոտեցումը գործել է տարիներ շարունակ։ Միգրացիայի և քաղաքացիության ծառայությունն ինքը 2025 թ. ապրիլին հրապարակավ հաստատել է, որ արցախցիները կարող են պահանջել ծննդյան վկայականում նշված բնակավայրի գրառում։ Այդ հիմքով տրված անձնագրերով արցախցիները այսօր էլ ճանապարհորդում են։

Վիճակը փոխվել է 2026 թ. մայիսի 11-ին ընդունված և հոկտեմբերի 30-ից ուժի մեջ մտած «Անձը հաստատող փաստաթղթի մասին» ՀՕ-210-Ն օրենքով։ Դրա 3-րդ հոդվածի 5-րդ մասի 2-րդ կետը սահմանում է միայն «ծննդյան վայրը՝ պետությունը», ուստի բնակավայրը նշելու հնարավորությունն այլևս չկա։ Այսինքն՝ «Ադրբեջան» գրառումը հետևանք է ՀՀ օրենսդրի ընտրության, ոչ թե միջազգային պահանջի։ Հետևաբար այն կարող է և պետք է շտկվի նույն օրենսդրի կողմից։

3. Ծննդյան պահի պետությունը Ադրբեջանի Հանրապետությունը չի կարող լինել

Մինչև 1991 թ. ծնված արցախցիները ծնվել են Խորհրդային Միության տարածքում։ Նույնիսկ եթե ՀՀ իշխանությունները Արցախը ճանաչում են որպես Ադրբեջանի մաս, ապա Ադրբեջանի Հանրապետությունը որպես պետություն 1991 թ.-ից առաջ գոյություն չուներ, և այն չկա այդ ժամանակ ծնված անձանց ծննդյան վկայականներում։ Իսկ անկախության տարիներին ծնված անձանց ծննդյան վկայականներում գրվել է կա՛մ Հայաստանի Հանրապետություն, կա՛մ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն։

Եթե նոր օրենքը գոնե մինչև փոփոխվելը պահանջում է պետություն նշել, ապա ճիշտ է նշել ծննդյան պահի պետությունը, որն էլ արտացոլվել է ծննդյան վկայականում։ Իսկ խորհրդային տարիներին ծնվածների անձնագրում պետք է նշվի ԽՍՀՄ-ը, որը ներառված է հենց ISO 3166 ստանդարտի 3-րդ մասում (նախկինում օգտագործված անվանումներ)։

4. Միջազգային իրավունքը բռնի տեղահանվածների ինքնության գրառումների մասին

  • Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը պաշտոնական գրառումներում անձի ինքնության տվյալները դիտարկում է Կոնվենցիայի 8-րդ հոդվածով պաշտպանված անձնական կյանքի մաս (Ciubotaru v. Moldova, 2010; Tasev v. North Macedonia, 2019)։ Chiragov and Others v. Armenia և Sargsyan v. Azerbaijan (2015) գործերով Դատարանը ճանաչել է ԼՂ հակամարտության հետևանքով տեղահանվածների կապը իրենց բնակության վայրի հետ որպես Կոնվենցիայով պաշտպանված շահ։ Բռնի տեղահանված անձին պարտադրել իր փաստաթղթում նշել այն պետության անվանումը, որի գործողությունների հետևանքով նա լքել է իր ծննդավայրը, անհամաչափ միջամտություն է, երբ առկա են չեզոք և ստանդարտներին համապատասխանող այլընտրանքներ։

  • ՄԱԿ Արդարադատության միջազգային դատարանը 2023 թ. նոյեմբերի 17-ի պարտադիր որոշմամբ Ադրբեջանից պահանջել է պաշտպանել և պահպանել ԼՂ-ից տեղահանվածների գրանցման և անձը հաստատող փաստաթղթերը և պատշաճորեն հաշվի առնել դրանք իր վարչական ու օրենսդրական պրակտիկայում։ Այդ գործում հայցվորը Հայաստանի Հանրապետությունն է։ Հետևողական չէ միջազգային դատարանում պաշտպանել արցախցիների փաստաթղթերի իրավական նշանակությունը, միևնույն ժամանակ նրանց հայկական անձնագրերում գրել ծննդյան վկայականներին չհամապատասխանող տվյալ։

  • ԱՄԴ-ի 1971 թ. խորհրդատվական եզրակացությամբ («Նամիբիայի բացառություն»), որը կիրառել է նաև ՄԻԵԴ-ը, ծնունդների ու ամուսնությունների գրանցումները չեն կարող անտեսվել ի վնաս բնակիչների։

5. Արցախ Միության պահանջները

  1. ՀՀ Կառավարությանը և Ազգային ժողովին՝ հրատապ խմբագրել «Անձը հաստատող փաստաթղթի մասին» օրենքի 3-րդ հոդվածի 5-րդ մասի 2-րդ կետը և վերականգնել նախկին օրենքով գործող կարգավորումը՝ «ծննդյան վայրը (պետությունը կամ անձի ցանկությամբ բնակավայրը)»։ Պետության նշումը չպետք է լինի պարտադիր։

  2. Մինչև օրենքի փոփոխությունը՝ կասեցնել «Ադրբեջան» գրառմամբ փաստաթղթերի տրամադրումը այն անձանց համար, ովքեր դեմ են այդ գրառմանը, և «պետություն» դաշտը մեկնաբանել որպես ծննդյան պահի պետություն, որն արտացոլվել է տվյալ անձի ծննդյան վկայականում։

  3. Միգրացիայի և քաղաքացիության ծառայությանը՝ հրապարակել ICAO 9303-ի կամ ISO 3166-ի այն կոնկրետ դրույթը, որը, իր կարծիքով, արգելում է բնակավայրի նշումը, ինչպես նաև տվյալներ «բնակավայր» գրառմամբ անձնագրերի հետ կապված սահմանային խնդիրների մասին։

  4. ՀՀ Մարդու իրավունքների պաշտպանին՝ գնահատել նոր կարգավորման համաչափությունը և դիմել Սահմանադրական դատարան։

Արցախ Միությունը կոչ է անում այն հայրենակիցներին, ովքեր դեմ են «Ադրբեջան» գրառմանը, կենսաչափական փաստաթղթի համար դիմելիս Միգրացիայի և քաղաքացիության ծառայությանը ներկայացնել գրավոր դիմում և պահանջել հիմնավորված վարչական ակտ։ Միությունը պատրաստ է տրամադրել դիմումի օրինակելի ձև և իրավական աջակցություն։

Արցախցիների ծննդավայրը նրանց ինքնության ու արժանապատվության մասն է։ Հայաստանի Հանրապետությունը պետք է և կարող է հարգել այն՝ միաժամանակ մնալով լիովին համապատասխան միջազգային ստանդարտներին»,- նշված է հայտարարության մեջ: