Ո՞վ է խոսում Սարիկ Մինասյանի բերանով և ո՞վ է պատասխան տալու նրա հայտարարությունների համար

Իշխանական պատգամավոր Սարիկ Մինասյանի հայտարարությունը 102-րդ ռուսական ռազմաբազայի մասին հերթական անգամ ցույց է տալիս, թե որքան մակերեսային կարող է լինել անվտանգային բարդ հարցերի շուրջ իշխանական խոսույթը։ Ռազմաբազայի նշանակությունը փորձել չափել միայն հնարավոր պատերազմի դեպքում նրա դիմադրության տևողությամբ կամ Գյումրիում ստեղծվող տնտեսական աշխուժությամբ՝ նշանակում է անտեսել խնդրի առանցքը։

Մինասյանը հայտարարում է, թե ռազմաբազան Հայաստանի անվտանգային խնդիր չի լուծում, իսկ Թուրքիայի հետ պատերազմի դեպքում, իր ուսումնասիրությունների համաձայն, կարող է դիմակայել ընդամենը 20 րոպե։ Սա այն դեպքն է, երբ նախքան նման վստահությամբ թվեր հնչեցնելը պետք է հասկանալ, թե ինչի մասին ես խոսում։

Ռազմաբազայի նշանակությունը միայն մարտի դաշտում կռվելու կամ հակառակորդի առաջ այսքան կամ այնքան ժամանակ դիմանալու մեջ չէ։ Այն նաև զսպման գործոն է։ Ռազմական ներկայությունը, դաշնակցային պարտավորությունները և հնարավոր հակամարտության ավելի լայն պատերազմի վերածվելու վտանգը ռազմավարական հաշվարկի մաս են։ Հետևաբար ռազմաբազայի դերը միայն «քսան րոպեով» չափելը նույնքան պարզունակ է, որքան երկրի անվտանգությունը միայն մեկ զորամասի մարտունակությամբ գնահատելը։

Եթե Թուրքիան հարձակվի ռուսական ռազմաբազայի վրա, դա չի կարող դիտարկվել պարզապես որպես Հայաստանի տարածքում տեղակայված մեկ ռազմական օբյեկտի դեմ գործողություն։ Հարվածի հանգամանքներից և իրավական գնահատականից կախված այն կարող է ընկալվել նաև որպես Ռուսաստանի դեմ ուղղված զինված գործողություն, կտրուկ փոխելով հակամարտության քաղաքական ու ռազմական հաշվարկները։ Հենց այս հանգամանքն էլ զսպման գործոնի կարևոր մասն է։

Իսկ իշխանական խոսնակների ու քաղաքական շոումենների համար ռազմաբազայի հարցը վերածել գույքահարկի, աշխատատեղերի և «քանի րոպե կդիմանա» պարզունակ բանավեճի նշանակում է հանրությանը ներկայացնել խնդրի միայն մի հատվածը անտեսելով դրա ռազմավարական բովանդակությունը։ 

Գույքահարկի մասին խոսելիս էլ արժե ամբողջական պատկեր ունենալ։ Ռազմաբազան Գյումրիում ոչ միայն տնտեսական որոշակի աշխուժություն է ապահովում, այլև աշխատատեղերի, տեղական ծառայությունների, առևտրի և իր հետ տնտեսական հարաբերություններ ունեցող ընկերությունների միջոցով մասնակցում է քաղաքի տնտեսական կյանքին։ Հետևաբար դրա հնարավոր հեռացման հետևանքները միայն հարկային արտոնությունների վերացմամբ կամ չվճարված գույքահարկի հաշվարկով չափել հնարավոր չէ։

Իհարկե տողատակերն էլ պակաս տեսանելի չեն, որ նման հայտարարությունները հատկապես նոյեմբերին ընդառաջ են արվում , երբ Ռուսաստանը Հայաստանից պահանջում է վերջնական կողմնորոշում , ինչպես ՀԱՊԿ֊ում լինելու , այնպես էլ ԵԱՏՄ֊ում մնալու ու արդեն տեսանելի է նաև գազի գնի աստղաբաշխական թանկացումը Հայաստանում ։Եվ եթե իշխանական թևը կարծում է ,թե նման հայտարարություններով ,կամ Շիրակի մարզպետի «իվաններ» որակավորմամբ կդառնան զսպաշապիկ ,ապա շոուն դառնում է էժան կոմեդիա ։ 

Եթե մի պահ հիշենք նաև  ՌԴ նախագահի ռազմաբազայի մասին հայտարարությունը «Եթե հայկական կողմը գտնի ,որ այն պետք չէ, մենք հաջորդ օրը դուրս կհանենք ռազմաբազան» , ապա նմանատիպ խաղերը ցածր մակարդակի վրա դառնում են ուղիղ հղում դեպի Ռուսաստան։

Այնուամենայնիվ ամենամտահոգիչը նույնիսկ պատգամավորի գնահատականը չէ, այլ այն քաղաքական միջավայրը, որտեղ նման հայտարարությունները հնչում են առանց դրանց ռազմավարական հետևանքների մասին լուրջ հանրային քննարկման։ Եթե իշխանության ներկայացուցիչը հրապարակայնորեն խոսում է ռազմաբազայի հեռացման հնարավորության մասին, ապա հասարակությունն իրավունք ունի ակնկալելու հստակ պատասխան սա նրա անձնական տեսակե՞տն է, քաղաքական խմբակցության դիրքորոշո՞ւմը, թե՞ իշխանության ներսում քննարկվող մոտեցում։ 

Արմինե Մելքոնյան