Մարդը մահացավ բանտում, իսկ իշխանության համար նա արդեն մեղավոր էր. Արսեն Գևորգյանի մահը իշխանության խղճին է և պատասխանատվությանը

Հայաստանը կարծես վաղուց արդեն ոչ միայն քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական, այլև բարոյական ճգնաժամի մեջ է։ Եվ այդ ճգնաժամի ամենաահազանգող դրսևորումներից մեկն այն է, թե ինչպես է իշխանությունը վերաբերվում իր քաղաքական ընդդիմախոսներին՝ սկսած նրանց հանրային վարկաբեկումից մինչև ազատությունից զրկելը։ Երբ իր համախոհներն են հանցագործության հեղինակ դատարանը տալիս է ամենամեղմ որոշումը, անգամ սպանությունների դեպքում կիրառվում է տնային կալանք։ Իսկ երբ հարցը ընդդիմադիր դաշտում է, կապ չունի արարքի իրական կամ ֆեյք լինելը, նրան միանգամից ձերբակալում են։

Արսեն Գևորգյանի ողբերգական մահը հերթական դեպքն է, որը պետք է ստիպի հասարակությանը կանգ առնել և մի շարք շատ լուրջ հարցեր տալ։

«Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության Ստեփանավանի համայնքապետի թեկնածու Արսեն Գևորգյանը հոկտեմբերի 21-ին ձերբակալվեց և Հակակոռուպցիոն դատարանի որոշմամբ երկու ամսով կալանավորվեց։ Նրան մեղադրում էին ընտրակաշառք բաժանելու և դրան օժանդակելու մեջ։ Իշխանական և իշխանամերձ լրատվական դաշտում մեղադրանքներն անմիջապես ներկայացվեցին հանրությանը գրեթե որպես հաստատված փաստ։ Մինչդեռ մեղադրանքը դեռևս դատավճիռ չէ, իսկ կալանավորումը՝ մեղավորության ապացույց։ 

Սա այն իրականությունն է, որտեղ անմեղության կանխավարկածը հաճախ մնում է միայն Սահմանադրության և իրավական դասագրքերի էջերում։ Մարդուն դեռ դատարանը մեղավոր չի ճանաչել, բայց հանրային դատավճիռն արդեն կայացված է։ Իշխանական քարոզչամեքենան հասցնում է ձևավորել հասարակական կարծիք, պիտակավորել մարդուն, իսկ հետո արդեն ոչ ոքի չի հետաքրքրում, թե ինչ կասի դատարանը։ Դրա վառ ապացույց է նաև Վանաձորի նախկին քաղաքապետ Մամիկոն Ասլանյանի գործը, որը տևեց 5 տարի և ֆեյք հանրությունը նրան գամել էր խաչին, իսկ վերջում նա սրդարացվեց և խոսողներից որևէ մեկը չզղջաց իր խոսքերի համար։

 Արսեն Գևորգյանի պատմությունն այս ամենի ամենաողբերգական շարունակությունն ունեցավ։

Նոյեմբերի 10-ի առավոտյան նա մահացավ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկում։ Քրեակատարողական ծառայության նախնական հաղորդմամբ՝ նրա ինքնազգացողությունը վատացել էր, շտապօգնություն էր կանչվել, սակայն բժիշկներն արձանագրել էին մահը։ Պաշտոնական նախնական վարկածը սրտի կանգն է։ 

Եվ այստեղ արդեն հարցը միայն մեկ մարդու մահը չէ։

Ո՞վ է պատասխան տալու այն փաստի համար, որ մարդը, որը կալանավորված էր և գտնվում էր պետության լիակատար վերահսկողության ներքո, այլևս ողջ չէ։ Արդյո՞ք պատշաճ բժշկական հսկողություն է իրականացվել։ Արդյո՞ք ժամանակին են արձագանքել նրա առողջական վիճակի վատթարացմանը։ Արդյո՞ք մահվան հանգամանքները կենթարկվեն իսկապես անկախ և անաչառ քննության։

Պետությունը պարտավոր է պատասխանել այս հարցերին, ոչ թե սահմանափակվել հերթապահ պաշտոնական հաղորդագրություններով։

Իշխանությունը չի կարող իրեն ազատել քաղաքական և բարոյական պատասխանատվությունից պարզապես հայտարարելով, որ մարդը մահացել է սրտի կանգից։ Իրավական պատասխանատվության հարցը պետք է պարզվի քննությամբ, բայց քաղաքական պատասխանատվության հարցն արդեն օրակարգում է։

Արսեն Գևորգյանի մահը չպետք է վերածվի հերթական լրահոսային իրադարձության, որը մի քանի օր անց կմոռացվի։ Նրա ընտանիքն իրավունք ունի իմանալու ամբողջ ճշմարտությունը։ Հասարակությունն իրավունք ունի պահանջելու անկախ քննություն, իսկ պետությունը պարտավոր է տալ պատասխաններ։

Որովհետև երբ երկրում մարդուն նախ դատապարտում են հանրային կարծիքի դատարանում, իսկ հետո նա մահանում է իրական բանտում, դա արդեն միայն իրավական խնդիր չէ։ Դա պետության բարոյական պատասխանատվության լրջագույն փորձություն է։ 

Արմինե Մելքոնյան