Որո՞նք են այն հիմնական նախանշանները, որոնց դեպքում մարդը պետք է դիմի բժշկի

Վերջերս Հայաստանում շատացել են  ստամոքսի քաղցկեղով հիվանդների թիվը։ Ի դեպ այդ թիվը բավականին մեծ են Սյունիքում, Լոռու մարզում, Գեղարքունիքում։

Մտահոգիչ թվերը հիվանդության կանխարգելման մասին խոսելու առիթ են։ Թեմայի մասին զրուցել ենք Աստղիկ բժշկական կենտրոնի վիրաբույժ Հայկ Հարությունյանի հետ։ 

֊Որո՞նք են այն հիմնական նախանշանները, որոնց դեպքում մարդը պետք է դիմի բժշկի։

֊Ստամոքսի հիվանդությունները հաճախ սկսվում են ոչ սպեցիֆիկ գանգատներով, որոնց մարդիկ երբեմն ուշադրություն չեն դարձնում։ Դրանցից են վերորովայնային ցավը կամ այրոցը, ուտելուց հետո ծանրության զգացումը, փքվածությունը, սրտխառնոցը, ախորժակի նվազումը և վաղ հագեցվածությունը։

Եթե այս գանգատները կրկնվում են, պահպանվում են կամ աստիճանաբար ուժեղանում, անհրաժեշտ է դիմել բժշկի։ Կարևոր է հասկանալ, որ ինքնաբուժումը (սոդա, հանքային ջուր, անդադար օմեպրազոլի օգտագործում և այլն) և ցավազրկող դեղերի անկանոն օգտագործումը կարող են քողարկել հիվանդության իրական պատկերը։

֊Որո՞նք են վտանգի ազդանշանները՝ այսպես կոչված կարմիր դրոշները։

֊Կան մի շարք ախտանշաններ, որոնց առկայությունը պահանջում է անհապաղ կամ արագացված բժշկական գնահատում։

Դրանք են՝

-Անբացատրելի և շարունակական քաշի կորուստը,

-Կուլ տալու դժվարությունը կամ ցավոտ կուլ տալը,

-Կրկնվող փսխումները,

-Արյունային փսխումը,

-Սև, ձյութանման կղանքը,

-Երկաթդեֆիցիտային սակավարյունությունը,

-Ախորժակի արտահայտված նվազումը,

-Որովայնում շոշափվող գոյացությունը։

Արյունային փսխման, սուրճի նստվածքով փսխման, մարսողական ուղուց արյունահոսության կամ հանկարծակի ուժեղ որովայնային ցավի դեպքում անհրաժեշտ է շտապ բժշկական օգնություն։

֊ Ի՞նչ է գաստրոսկոպիան և արդյո՞ք այն ցավոտ հետազոտություն է։

֊Գաստրոսկոպիան ժամանակակից էնդոսկոպիկ հետազոտություն է, որի միջոցով բարակ, ճկուն սարքի օգնությամբ բժիշկը զննում է վերին մարսողական ուղիները։

Այն հնարավորություն է տալիս հայտնաբերել բորբոքային փոփոխություններ, էրոզիաներ, խոցեր, պոլիպներ և կասկածելի նորագոյացություններ։ Անհրաժեշտության դեպքում վերցվում է նաև հյուսվածքի նմուշ՝ բիոպսիա։

Հետազոտությունը սովորաբար տևում է մի քանի րոպե։ Կարող է իրականացվել տեղային անզգայացմամբ կամ սեդացիայի պայմաններում։ Շատ հիվանդների համար այն տանելի է և մեծ անհարմարություն չի առաջացնում։

֊ Ովքե՞ր են ստամոքսի հիվանդությունների զարգացման բարձր ռիսկի խմբում։

Բարձր ուշադրություն պետք է դարձնել այն անձանց, ովքեր ունեն՝  Helicobacter pylori-ի հաստատված վարակ, ստամոքսի ատրոֆիկ գաստրիտ, ստամոքսի քաղցկեղի ընտանեկան պատմություն,ծխելու և որոշ սննդային ռիսկի գործոնների առկայություն։

Այս մարդկանց համար բժշկի հետ պետք է քննարկել հետազոտման և հսկողության անհատական ծրագիրը։ 

֊Ի՞նչ խորհուրդ կտաք մարդկանց։

֊Իմ հիմնական խորհուրդն է՝ մի՛ անտեսեք օրգանիզմի ազդանշանները և մի՛ զբաղվեք ինքնաբուժմամբ։

Եթե ունեք երկարատև կամ կրկնվող մարսողական գանգատներ, դիմեք բժշկի։ Միևնույն ժամանակ պետք չէ սպասել ախտանշանների առաջացմանը, եթե ունեք ստամոքսի քաղցկեղի ընտանեկան պատմություն կամ այլ նշանակալի ռիսկի գործոններ։

Վաղ ախտորոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ բուժման արդյունավետության և հիվանդության ելքի համար։ 

Առողջ եղեք... 

Ձեր առողջության մասին,  բժիշկ Հայկ Հարությունյանի հետ, հոգատարությամբ զրուցեց Արմինե Մելքոնյանը