Թատրոն գնալու էթիկայի 10 կանոն․ ինչ պետք է իմանա յուրաքանչյուր հանդիսատես

Թատրոնը պարզապես ներկայացում դիտելու վայր չէ։ Այն մշակութային տարածք է, որտեղ հարգանքը բեմի, դերասանի և կողքին նստած անծանոթի նկատմամբ նույնքան կարևոր է, որքան արվեստը հասկանալու կարողությունը։

Թատրոն գնալը սկսվում է ոչ թե վարագույրի բացվելու, այլ դահլիճ մտնելու պահից։ Եվ երբեմն հանդիսատեսի վարքագիծն ավելի խոսուն է լինում նրա մշակութային մակարդակի մասին, քան ներկայացման վերաբերյալ հետագա դատողությունները։

Ահա թատրոն հաճախող յուրաքանչյուր մարդու համար էթիկայի 10 կարևոր կանոն։

1. Ուշանալը պարզապես ժամանակի հարց չէ, այլ հարգանքի։

Ներկայացման մեկնարկից հետո դահլիճ մտնելը խանգարում է դերասաններին և հանդիսատեսին։ Եթե ուշացել եք, հետևեք թատրոնի աշխատակիցների ցուցումներին և մի՛ փորձեք ինքնուրույն գտնել ձեր տեղը՝ անցնելով մարդկանց առջևով։ Որոշ թատրոններում ուշացած հանդիսատեսին թույլատրվում է ներս մտնել միայն համապատասխան դադարների ժամանակ։

2. Հեռախոսը պետք է լռի՝ ոչ միայն ձայնով, այլև լույսով։

Զանգը, հաղորդագրության ձայնը կամ լուսավոր էկրանը կարող են խաթարել ներկայացման մթնոլորտը։ Հեռախոսը լուռ ռեժիմի անցկացնելը բավարար չէ, եթե շարունակաբար ստուգում եք այն։ Թատրոնը մի քանի ժամով կտրվելու հնարավորություն է առօրյա աղմուկից։ Օգտվեք դրանից։

3. Ներկայացումը դիտելու են եկել նաև ուրիշները։

Շշուկները, բարձր ծիծաղը, մեկնաբանությունները, հարևանի հետ քննարկումները կարող են խանգարել ամբողջ շարքին։ Նույնիսկ եթե ներկայացման որևէ դրվագ ձեզ զվարճալի կամ անհեթեթ է թվում, հիշեք՝ ձեր արձագանքը չպետք է վերածվի սեփական ներկայացման։

4. Մի՛ կերեք այնպես, կարծես կինոթատրոնում եք։

Սննդի փաթեթների խշխշոցը, ծամելու ձայները և խմիչքի շշերի բացումը կարող են անսպասելիորեն դառնալ դահլիճի ամենաակտիվ հնչյունները։ Եթե թատրոնը թույլ չի տալիս սնունդ և խմիչք բերել դահլիճ, հարգեք այդ կանոնը։

5. Հագուստը պարտադիր չէ, որ շքեղ լինի, բայց պետք է համապատասխան լինի։

Այսօր թատրոն այցելելու համար պարտադիր չէ երեկոյան զգեստ կամ կոստյում կրել։ Կարևորը մաքրությունն է, կոկիկությունը և առիթի նկատմամբ հարգանքը։ Հագուստը ինքնարտահայտման ձև է, բայց մշակութային միջավայրում այն նաև ցույց է տալիս՝ որքանով ենք հաշվի առնում տվյալ վայրի առանձնահատկությունը։

6. Մի՛ զբաղեցրեք ուրիշի տարածքը։

Թատրոնի նստատեղերը սահմանված են, և յուրաքանչյուր հանդիսատես վճարել կամ իրավունք է ստացել իր տեղի համար։ Ոտքերը մի՛ դրեք դիմացի նստատեղին, մի՛ տարածեք իրերը հարևանի տարածքում և մի՛ հենվեք այնպես, որ խանգարեք կողքին նստածին։ Ձեր հարմարավետությունը չպետք է ստեղծվի ուրիշի անհարմարության հաշվին։

7. Ծափահարելն էլ ունի իր մշակույթը։

Ծափահարությունները գնահատանքի արտահայտություն են, ոչ թե պարտականություն։ Կարելի է ծափահարել ներկայացման ընթացքում՝ երբ դա տեղին է, կամ ավարտին՝ արտահայտելով երախտագիտությունը դերասաններին։ Բայց պետք չէ ծափահարել միայն այն պատճառով, որ մյուսներն են ծափահարում, կամ դիտավորյալ խանգարել ներկայացման ընթացքը։

8. Մի՛ նկարահանեք ներկայացումը՝ խլելով ուրիշների փորձառությունը։

Հեռախոսը բարձրացրած հանդիսատեսը ոչ միայն կարող է փակել բեմի տեսադաշտը, այլև խանգարել դերասաններին ու կողքին նստածներին։ Լուսանկարելն ու տեսագրելը պետք է համապատասխանեն թատրոնի կանոններին։ Եթե նկարահանումն արգելված է, նույնիսկ մեկ կարճ տեսանյութը բացառություն չէ։

9. Մի՛ շտապեք դուրս գալ մինչև ավարտը։

Ներկայացման ավարտը միայն վերջին խոսքը չէ։ Դերասանների խոնարհումը, ծափահարությունները և հանդիսատեսի արձագանքը ներկայացման ամբողջական փորձառության մասն են։ Եթե հրատապ պատճառ չկա, մնացեք մինչև ավարտը։ Իսկ եթե ստիպված եք հեռանալ ավելի շուտ, հնարավորության դեպքում արեք դա այնպես, որ չխանգարեք մյուսներին։

10. Քննադատեք ներկայացումը, ոչ թե նվաստացրեք արվեստագետին։

Ամեն ներկայացում չէ, որ պարտադիր պետք է դուր գա ձեզ։ Կարելի է չհամաձայնել ռեժիսորի մեկնաբանության հետ, քննադատել դերասանական խաղը կամ համարել, որ ներկայացումը չի արդարացրել սպասումները։ Բայց մասնագիտական քննադատությունը և անձնական վիրավորանքը տարբեր բաներ են։ Արվեստի մասին բանավիճելը մշակույթի մաս է, իսկ արվեստագետին նվաստացնելը՝ ոչ։

Թատրոնի ամենակարևոր կանոնը

Թատրոնը մեզ սովորեցնում է լսել, դիտել, զգալ և մտածել։ Բայց այդ ամենը հնարավոր է միայն այն ժամանակ, երբ մենք ինքներս ենք կարողանում լինել ուշադիր հանդիսատես։

Մշակույթը միայն թատրոնի շենքի գեղեցկությունը, ներկայացման մակարդակը կամ տոմսի արժեքը չեն։ Մշակույթը նաև այն է, թե ինչպես ենք մենք պահում մեզ մի տարածքում, որտեղ ուրիշները եկել են արվեստի հետ հանդիպելու։

Որովհետև թատրոնում ոչ միայն բեմն է բացահայտում մարդուն։ Երբեմն հանդիսատեսի վարքագիծն էլ է շատ բան ասում նրա մասին։