Մակրոն–Փաշինյան սիրախաղն ու սեփական սխալների վեկտորը դեպի ՌԴ

Ֆրանսիայի շուրջ ստեղծված իրավիճակը ևս մեկ անգամ ստիպում է հարցնել . ինչո՞ւ են որոշ իշխանություններ սեփական երկրի խնդիրները քննարկելու փոխարեն նախընտրում դրանց մեղավորներին փնտրել արտաքին աշխարհում։ Երբ պետությունը բախվում է հասարակական լարվածության, անվտանգության խնդիրների կամ ինտեգրման ձախողումների, իշխանության առաջին պարտականությունը ոչ թե արդարանալն է, այլ պատճառները բացահայտելը։ Ի՞նչ քաղաքականություն է իրականացվել, ի՞նչ սխալներ են թույլ տրվել, և ո՞վ է պատասխանատու դրանց հետևանքների համար։

Ժողովուրդն ասում է՝ «Մի՛ մեղադրիր հայելուն, եթե դեմքդ ծուռ է»։ Քաղաքական քննադատությունն իշխանության համար հենց այդ հայելին է։ Այն կարող է տհաճ լինել, կարող է խաթարել իշխանության մասին սեփական պատկերացումները, բայց իշխանության համար տհաճ լինելը դեռևս չի նշանակում, որ քննադատությունը կազմակերպվել է դրսից։ Իհարկե, Ռուսաստանը կարող է փորձել շահարկել Ֆրանսիայում առկա լարվածությունը։ Բայց այստեղ կա մի էական տարբերություն, որը քաղաքական հարմարավետության համար հաճախ փորձում են անտեսել․ ճգնաժամից օգտվելը նույնը չէ, ինչ ճգնաժամի բոլոր պատճառները ստեղծելը։ Արտաքին ուժը կարող է խորացնել առկա հակասությունները, բայց չի կարող ինքնաբերաբար պատասխանատվություն ստանձնել երկրի իշխանությունների թույլ տված բոլոր սխալների համար։

Քամին կարող է դրսից փչել, բայց եթե տան պատերը տարիներ շարունակ չեն ամրացվել, դրանց փլուզման պատասխանատվությունը միայն քամու վրա բարդելն առնվազն անհեթեթ է։

Նույն տրամաբանությունը գործում է նաև Հայաստանում։ Երբ քաղաքացիները դժգոհում են իշխանության որոշումներից, երբ ընդդիմությունը բողոքի ակցիաներ է կազմակերպում, երբ հասարակության մի հատված չի ընդունում պետական քաղաքականությունը, առաջին հարցը պետք է լինի՝ ի՞նչն է մարդկանց հասցրել այդ դժգոհությանը։ Ի՞նչ պահանջներ ունեն նրանք։ Որո՞նք են իշխանության որոշումների իրական հետևանքները։ Ի՞նչ խնդիրներ են կուտակվել, և ինչո՞ւ չեն լուծվել։ Եթե իշխանության ներկայացուցիչների և նրանց պաշտպանող մեկնաբանների համար յուրաքանչյուր հակաիշխանական շարժման հետևում անմիջապես հայտնվում է Ռուսաստանի ձեռքը, ապա հարցն արդեն միայն արտաքին միջամտության մասին չէ։ Հարցն այն է, թե արդյոք այդ մեղադրանքը չի՞ դարձել ներքին պատասխանատվությունից խուսափելու քաղաքական հարմար միջոց։

Եթե քաղաքացին դժգոհ է, նրան կարելի է ներկայացնել որպես մոլորված։ Եթե ընդդիմությունը բողոքում է, կարելի է հայտարարել, թե այն սպասարկում է օտար պետության շահերը։ Եթե քննադատությունը հիմնավոր է, կարելի է այն վերածել աշխարհաքաղաքական դավադրության մասին հերթական պատմության։ Եվ այսպես քաղաքականության բովանդակային քննարկման փոխարեն հասարակությանը կրկին առաջարկվում է փնտրել արտաքին թշնամուն։ Սա ոչ թե պատասխանատու կառավարում է, այլ պատասխանատվությունից փախուստ աշխարհաքաղաքական բառապաշարի տակ քողարկված։

Ավելին այս մոտեցումը վտանգավոր է հենց պետական անվտանգության տեսանկյունից։ Երբ իշխանությունը չի տարբերակում իրական արտաքին միջամտությունը սեփական քաղաքացիների օրինական դժգոհությունից, նա ոչ միայն արժեզրկում է անվտանգության մասին իր հայտարարությունները, այլև խորացնում է հասարակության անվստահությունը պետական ինստիտուտների նկատմամբ։

Մեղադրանքը փաստ չէ։ Կասկածը ապացույց չէ։ Իսկ նույն մեղադրանքը հարյուր անգամ կրկնելը այն ճշմարտություն չի դարձնում։

Աստվածաշնչյան իմաստությունն ասում է. «Ուրիշի աչքի փուշը տեսնում ես, քո աչքի գերանը՝ ոչ»։ Այս խոսքը հատկապես տեղին է այն քաղաքական ուժերի համար, որոնք պատրաստ են ամեն անհարմար իրադարձության մեջ արտաքին դավադրություն տեսնել, բայց սեփական որոշումների հետևանքներին նայելիս հանկարծ կորցնում են քննադատական հայացքը։

Ֆրանսիայի իշխանությունները պատասխանատու են իրենց երկրի կառավարման համար։ Հայաստանի իշխանություններն էլ պատասխանատու են Հայաստանի կառավարման համար։ Այդ պատասխանատվությունը չի կարելի փոխանցել Ռուսաստանին, Արևմուտքին, ընդդիմությանը կամ որևէ այլ արտաքին ու ներքին դերակատարի։ Քաղաքական հակառակորդները կարող են սխալվել, արտաքին ուժերը կարող են միջամտել, բայց այդ հանգամանքներից ոչ մեկը իշխանությանը չի ազատում իր որոշումների համար պատասխան տալու պարտականությունից։ Իշխանությունը պետություն կառավարելու մանդատ է ստանում ոչ թե սեփական սխալների համար մշտական արդարացումներ հորինելու, այլ խնդիրները լուծելու համար։ Եթե չի կարողանում լուծել, պարտավոր է բացատրել։ Եթե սխալվել է, պարտավոր է ընդունել։ Իսկ եթե յուրաքանչյուր անհաջողության մեղավորը միշտ մեկ ուրիշն է, ապա հասարակությունն իրավունք ունի հարցնելու այդ դեպքում իշխանությունն ի՞նչ գործառույթ է իրականացնում։

Եզրակացությունը պարզ է։

Ֆրանսիայում, նախ սեփական քաղաքականության քննություն։ Հայաստանում, նախ սեփական իշխանության որոշումների գնահատում։ Ռուսաստանի կամ որևէ այլ արտաքին ուժի միջամտության մասին մեղադրանքներ միայն փաստերի, ապացույցների և իրավական գնահատականի հիման վրա։

Որովհետև պետություն կառավարելը նշանակում է ոչ թե ամեն ճգնաժամի համար նոր մեղավոր գտնել, այլ ճգնաժամի պատճառները վերացնել։ Ոչ թե քննադատին թշնամի հայտարարել, այլ պատասխանել նրա բարձրացրած հարցերին։ Ոչ թե սեփական սխալները թաքցնել աշխարհաքաղաքական աղմուկի մեջ, այլ ունենալ դրանք ճանաչելու քաղաքական կամք։ Իսկ երբ իշխանությունը սեփական ձախողումների փոխարեն մշտապես ուրիշին է մեղադրում, մի օր հասարակությունը դադարում է հավատալ ոչ միայն նրա արդարացումներին, այլև նրա զգուշացումներին։ Եվ այդ օրը իշխանությունը կորցնում է ամենակարևոր ռեսուրսը հանրային վստահությունը։

Այս թեմայով Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է ազատ ոճի ըմբիշ Արսեն Հարությունյանին Ականատես ենք լինում Փաշինյանի իշխանության կողմից ընտրական գործընթացների խախտումների ևս մեկ դրսևորման. հայտարարություն Մեր իրավապահ մարմինները պատանդ են Փաշինյանի ձեռքին. Ղազինյան Իսկ հիմա տեսեք քաղաքական հետապնդումը. Փաշինյան Փաշինյանը նոյեմբերի 3-ին Բրյուսելում կմասնակցի ԵՄ ընդլայնմանը նվիրված գագաթնաժողովին